Turystyka 1906-1975

Szkolne wycieczki l─ůdowe (piesze i rowerowe). Szkolne wycieczki l─ůdowe r├│┼╝nego typu, kt├│re szczeg├│lnie przyczyni┼éy si─Ö do rozwoju ruchu krajoznawczo-turystycznego w Che┼émie i powiecie a nawet w okr─Ögu by┼éy odnotowane w miejscowej lub w krajowej prasie, i by┼éy stawiane za wz├│r do na┼Ťladowania. *Wakacje 1922 r. Inspirowana przez K. Janczykowskiego┬á I-dru┼╝yna harcerska ÔÇ×Czarniecczyk├│wÔÇŁ zorganizowa┼éa 2-dniow─ů wycieczk─Ö nad Bug. Z kroniki, ÔÇ×ze stacji Che┼ém do stacji Dorohusk PKP i pieszo 5km., do dworu w ┼Üwier┼╝ach naszej bazy biwakowo-noclegowej, gospodyni─ů by┼éa p. Rotarska. Druh S. Zbych przy ognisku i pieczeniu, om├│wi┼é plan wyprawy wypoczynkowo-sportowo-zwiadowczej, a redaktor stary lis opisa┼é wszystko szczeg├│┼éowoÔÇŁ. *9 czerwiec 1923 r. Wycieczka do Wieliczki. Grup─Ö wycieczkow─ů stanowili uczniowie harcerze z Pa┼ästwowej Szko┼éy Rzemie┼Ťlniczej. *Lipiec 1931 r. Og├│lnopolski konkurs Gwia┼║dzisty rajd pieszy. Warunki konkursu: zespo┼éy tr├│jkowe, tras─Ö opracowuj─ů sami, meta w Mszanie Dolnej. K. Janczykowski zg┼éosi┼é najlepsz─ů tr├│jk─Ö piechur├│w KKMS ÔÇ×Czarniecczyk├│wÔÇŁ. Byli to: Zenon Marcinkiewicz, Stanis┼éaw Michalski i Jerzy Pindera. Po spe┼énieniu warunk├│w, jury konkursu przyzna┼éo pierwsze miejsce i nagrod─Ö g┼é├│wn─ů che┼émskiej dru┼╝ynie. By┼éo to pierwsze cenne zwyci─Östwo i og├│lnopolskie wyr├│┼╝nienie a codzienny ÔÇ×Kurier KrakowskiÔÇŁ wystawi┼é wspania┼é─ů recenzj─Ö dla Che┼émskiego KKMS *Lato 1932 r. Wycieczka szkolna zespo┼éu krajoznawczo-historycznego wzd┼éu┼╝ powiatu che┼émskiego, uczennic Gimnazjum ÔÇ×Czarniecczyk├│wÔÇŁ. W ┼Üwi─Öcicy nocleg w modrzewiowym dworze pa┼ästwa Lechnickich. Tu te┼╝ odby┼éa si─Ö konferencja rozpoznawczo-naukowa oraz opis trasy i eksponat├│w. W Paw┼éowie Marylka Rutkowska robi┼éa szkice z wycieczki. Deszcz nie oszcz─Ödza┼é w─Ödruj─ůcych, w strugach deszczu powsta┼éa pie┼Ť┼ä: ÔÇ×Jak wspania┼éa nasza posta─ç, Chocia┼╝
z nieba leje wci─ů┼╝, Chocia┼╝ w domu mo┼╝esz zosta─ç, W g├│ry, mi┼éy bracie d─ů┼╝ÔÇŽ itd.ÔÇŁ *Lato 1932 r. Wycieczka tematyczno-naukowa do Krakowa i okolicy, o charakterze sportowym grupy m┼éodzie┼╝y ÔÇ×Czarniecczyk├│wÔÇŁ, cz┼éonk├│w KKMS. *Wakacje 1932 r. Zesp├│┼é wycieczkowy Gimnazjum ÔÇ×Czarniecczyk├│wÔÇŁ zaj─ů┼é I miejsce i otrzyma┼é Przechodni─ů Nagrod─Ö Lubelskiego Kuratora KOS i proporczyk. Zwyci─Östwo by┼éo tym cenniejsze ┼╝e uzyskane w gronie 14 najlepszych zespo┼é├│w z Okr─Ögu. *Wakacje 1932 r. Obowi─ůzkowe w─Ödr├│wki sprawno┼Ťciowo-sportowe. Grupa harcerek I Che┼émska D.H.┼╗ ÔÇ×Czarniecczyk├│wÔÇŁ, odby┼éa w─Ödr├│wk─Ö konkursow─ů pod has┼éem ÔÇ×poznaj sw├│j powiatÔÇŁ i odwiedzi┼éa wszystkie gminy powiatu che┼émskiego, przeby┼éy 400 km pieszo i wod─ů w ci─ůgu 12-dni. Za t─Ö w─Ödr├│wk─Ö po ocenie komisji, dru┼╝yna otrzyma┼éa I nagrod─Ö, przechodni puchar Kuratora Lubelskiego KOS. Pami─ůtkowa kronika, zawiera wspomnienia, szkice i fotografie. *Latem 1933 r. (ta sama dru┼╝yna jak wy┼╝ej), bezpo┼Ťrednio po obozie dru┼╝yna uda┼éa si─Ö na w─Ödr├│wk─Ö ÔÇ×od jeziora do jezioraÔÇŁ, czyli na pojezierze w┼éodawskie a┼╝ do Prypeci i jeziora ┼Üwite┼║, oko┼éo 100 km w ci─ůgu 5 dni. Za t─Ö w─Ödr├│wk─Ö dru┼╝yna zdoby┼éa nagrod─Ö im. Komendantki Chor─ůgwi Lubelskiej. *26 maja 1933 r. Tematyczno-wychowawczo-krajoznawcza wycieczka szkolna klasy VI (mat.\ przyr.) cz┼éon├│w KKMS ÔÇ×Czarniecczyk├│wÔÇŁ. Trasa wycieczki: Che┼ém ÔÇô Kielce ÔÇô Cz─Östochowa ÔÇô Krak├│w ÔÇô Wieliczka ÔÇô Zakopane ÔÇô Che┼ém.┬á *Czerwiec 1935 r. Krajoznawczo-wychowawcza wycieczka w Tatry, grupy uczni├│w KKMS┬á ÔÇ×Czarniecczyk├│wÔÇŁ. Grupa biwakowa┼éa u g├│rali nad Bystrym, wypad furmankami i pieszo do Morskiego Oka, Czarnego Stawu, Limby, Mieguszowieckiego i Mnicha oraz nad wodogrzmoty Mickiewicza. Wspinaczki i w─Ödrowanie na Giewont, Guba┼é├│wk─Ö nast─Öpnie do Doliny Str─ů┼╝yskiej i Ko┼Ťcieliskiej oraz Poronina i Bukowiny. Opiek─Ö sprawowa┼éa nauczycielka Ginalska. *Wrzesie┼ä 1935 r. Wycieczka tematyczna (kultowa) do Czarncy, dawnej maj─Ötno┼Ťci S. Czarnieckiego patrona Gimnazjum ÔÇ×Czarniecczyk├│wÔÇŁ. Grup─Ö stanowili cz┼éonkowie poszczeg├│lnych klas oraz najlepsi uczniowie ÔÇ×CzarniecczycyÔÇŁ. *Wakacje 1936 r. Wycieczka krajoznawcza-w─Ödr├│wki po powiecie w┼éodawskim. Wypraw─Ö ÔÇ×Czarniecczyk├│wÔÇŁ opisa┼é m┼éody krajoznawca kronikarz i rysownik Franciszek K─Ödzierowski. Wyprawa rozpocz─Ö┼éa si─Ö w Uhrusku, kierownikiem wycieczki by┼é Wies┼éaw Sztaba, a szefem spi┼╝arni i kuchni Tadeusz Sztaba. ÔÇ×Trasa tematyczna wiod┼éa przez wsie Uhrusk, Folwark, R├│┼╝ni├│wk─Ö (wzg├│rze 218m. n.p.m.), Wol─Ö Uhrusk─ů, Byty┼ä (pla┼╝─Ö), Nadbu┼╝ank─Ö (hut─Ö szk┼éa), tzw. Cerkiewki, Zbere┼╝e, Stulno, Sobib├│r, Orech├│wk─Ö do W┼éodawy, dalej we wsi R├│┼╝ance zwiedzanie pa┼éacu i do Sosn├│wki a st─ůd do Wisznic. W dniu sz├│stym Parczew i Ty┼Ťmienica, w dniu si├│dmym do Wo┼éoskowoli (Wola Wo┼éoska), Brussa, w Dubecznie (huta szk┼éa). Badamy faun─Ö i flor─Ö oraz zwyczaje miejscowej ludno┼ŤciÔÇŁ. *25 czerwca 1939 r. K. Janczykowski wraz z naukow─ů grup─ů cz┼éonk├│w KKMS ÔÇ×Czarniecczyk├│wÔÇŁ, zorganizowa┼é pierwszy wycieczkowo-w─Ödrowny ob├│z pieszy po Pojezierzu ┼ü─Öczy┼äsko-W┼éodawskim, zwanym przez wielu naukowc├│w Polesiem Lubelskim. W artykule Czarniecczycy pionierzy pisa┼é: ÔÇô ÔÇ×nikomu wtedy si─Ö nie ┼Ťni┼éo o krajoznawczo-turystycznych walorach Pojezierza ┼ü─Öczy┼äsko- W┼éodawskiego, dziewiczej faunie i florze. Nasza w─Ödr├│wka mia┼éa znaczenie wywiadowcze, by┼éo to pierwsze uderzenie krajoznawcze w og├│le po pojezierzu. W kronice obozowej ca┼é─ů wypraw─Ö dok┼éadnie opisa┼é ucze┼ä-kronikarz Wac┼éawa Trochim. Wyprawa dostarczy┼éa wiele informacji i eksponat├│wÔÇŁ. Spenetrowano jeziora: Dratowieckie, Rog├│┼╝no, Ukcze, Krasne, Piaseczne, Sumi┼äskie, Wel-Wetyckie, Bia┼ée, Czarne i ┼Üwita┼║.

Szkolne wycieczki wodne (sp┼éywy ┼éodzi─ů i kajakami). Szkolne wycieczki wodne r├│┼╝nego typu kt├│re szczeg├│lnie przyczyni┼éy si─Ö do rozwoju ruchu krajoznawczo-turystycznego w Che┼émie i powiecie a nawet i w okr─Ögu i by┼éy odnotowane w miejscowej i w krajowej prasie, i by┼éy stawiane za wz├│r do na┼Ťladowania. *Czerwiec 1929 r. krajoznawczo-turystyczna morska wyprawa ┼éodzi ÔÇ×Che┼émiankiÔÇŁ do Warszawy i Gda┼äska, grupy wycieczkowej m┼éodzie┼╝y ÔÇ×Czarniecczyk├│wÔÇŁ. Rejs szlakiem wodnym inspirowany przez K. Janczykowskiego, du┼╝─ů rol─Ö w organizacji sp┼éywu odegra┼é kpt. Edmund Prost. Wodowanie ┼éodzi i chrzest ÔÇ×Che┼émiankiÔÇŁ odby┼é si─Ö w Dorohusku n\Bugiem, tu te┼╝ nast─ůpi┼é start. ┼ü├│d┼║ wybudowali cz┼éonkowie Ko┼éa Mi┼éo┼Ťnik├│w Wody i oni stanowili za┼éog─Ö. W pierwszym odcinku rejsu, ÔÇ×Che┼émianceÔÇŁ towarzyszy┼éo kilka kajak├│w. Flotylli przewodzi┼é dyr. W. Ambroziewicz w admiralskim mundurze, jego zast─Öpc─ů by┼é T. D─ůbrowski w mundurze kontradmira┼éa, bosmanem by┼é Dolek Chomicki. Pierwszy ob├│z-post├│j organizacyjno-taktyczny by┼é w Bytyniu. Z W┼éodawy dyr. wr├│ci┼é do Che┼éma, pod Brze┼Ťciem kajaki pop┼éyn─Ö┼éy swoj─ů tras─ů na Prype─ç i Polesie, a ┼é├│d┼║ pop┼éyn─Ö┼éa dalej pod wodz─ů T. D─ůbrowskiego. Po drodze tworzono bazy postojowo-noclegowe dla innych wypraw. By┼éa to pierwsza wyprawa wodna, a ca┼éa za┼éoga mia┼éa specjalnie uszyte stroje marynarskie na ta wypraw─Ö. By┼é to wa┼╝ny moment w ┼╝yciu sportowym Che┼éma. *Lipiec 1929 r., wycieczka rajd wodny do WarszawyÔÇŁ, cz┼éonk├│w KKMS ÔÇ×Czarniecczyk├│wÔÇŁ kajakami, kt├│re zosta┼éy wybudowane przez cz┼éon├│w w modelarni Ko┼éa. *Wakacje 1931 r. i 1933 r. (ta sama formu┼éa), krajoznawczy sp┼éyw Bugiem i Wis┼é─ů do Gda┼äska i morza. Grup─Ö stanowi┼éy trzy kajaki, sportowej grupy ÔÇ×Czarniecczyk├│wÔÇŁ. *5 Lipiec 1932 r. wycieczka kajakowa Bugiem, Wis┼é─ů do Gda┼äska. Organizatorem by┼éo KKMS a opiek─Ö sprawowa┼é K. Janczykowski i T. D─ůbrowski. W wyprawie uczestniczy┼éo 9 uczni├│w i 5 kajak├│w. Cel wyprawy wodnej, udzia┼é w Zlocie Krajoznawc├│w w Gdyni i m┼éodzie┼╝y harcerskiej w Ko┼Ťcierzynie. Wyjazd z Che┼éma pocz─ůtek rejsu w Dorohusku. Cel wyprawy udzia┼é w Gdyni na Og├│lnopolskim ÔÇ×┼Üwi─Öcie MorzaÔÇŁ. *Wakacje 1934 r. wycieczka kajakiem po Uherce. Tadeusz Machajski chcia┼é udowodni─ç, ┼╝e po che┼émskiej rzece Uherce mo┼╝na ┼╝eglowa─ç. *Lipiec 1937 r. szkolna wakacyjna w─Ödr├│wka kajakami po wodach polskich w celach krajoznawczych, cz┼éonk├│w Ko┼éa LMK ÔÇ×Czarniecczyk├│wÔÇŁ, ÔÇ×Bugiem i Wis┼é─ů do WarszawyÔÇŁ. Za┼éog─Ö stanowi: Wac┼éaw Marzec, Adam Kossarek, Karol Pasieka i Mieczys┼éaw Skowro┼äski (kronikarz). Trasa: 1-Che┼ém-Dorohusk n\Bugiem kolej─ů, 2-Dorohusk-Modlin Bugiem 600km. 3-Modlin-Warszawa Wis┼é─ů, 4-Warszawa-Che┼ém kolej─ů. Postoje po trasie: Byty┼ä, Zabu┼╝e, Olszynka, Orch├│wek, W┼éodawa, S┼éawatycze, Dubica, Brze┼Ť─ç, Kuzawka, Czy┼╝ewicze, Klimczyce, Drohiczyn, Wojtkowice Glinna, Glinie i Bramszczyk.

Poza sta┼é─ů prac─ů w Gimnazjum ÔÇ×Czarniecczyk├│wÔÇŁ K. Janczykowski, uczy┼é te┼╝ w innych plac├│wkach o┼Ťwiatowych w Che┼émie. W latach 1928-1931 uczy┼é przedmiotu krajoznawstwo, w Publicznej Szkole Zawodowej Dokszta┼écaj─ůcej przy Pa┼ästwowej Szkole Rzemie┼Ťlniczej, a w latach 1932-1934 uczy┼é ─çwicze┼ä cielesnych w Pa┼ästwowej Szkole Handlowej w Che┼émie. R├│wnie┼╝ i w tych szko┼éach popularyzowa┼é szkolne wycieczki i w─Ödr├│wki oraz ruch krajoznawczo-turystyczny.

Na ┼éamach poczesnych pism che┼émskich ÔÇ×Zwierciad┼éoÔÇŁ i ÔÇ×Kronika Nadbu┼╝a┼äskaÔÇŁ (1923-1939), o tym okresie pisa┼é Kazimierz Czernicki (1890-1941) ÔÇô che┼émski wydawca, redaktor, regionalista, spo┼éecznik i filantrop: ÔÇ×wycieczki i w─Ödr├│wki szkolne i szkolny ruch krajoznawczo-turystyczny dzi─Öki tw├│rczej dzia┼éalno┼Ťci K. Janczykowskiego by┼é systemem wychowawczym i narodowo potrzebnymÔÇŁ.

  1. Czernicki na ┼éamach swojej ksi─ů┼╝ki Che┼ém przesz┼éo┼Ť─ç i pami─ůtki, wydanej w Che┼émie w 1936 r., w dziale pt. Okolice Che┼éma pisze – Krajobraz okolic Che┼éma dzieli si─Ö na dwa r├│┼╝ne zupe┼énie typy. P├│┼énocno-wschodnia cz─Ö┼Ť─ç powiatu che┼émskiego, to Polesie z bagnami i jeziorami. Natomiast po┼éudniowo-zachodnia jest falista i malownicza. Krajobraz ten przypomina Podkarpacie. Pisa┼é dalej, prze┼Ťliczne s─ů okolice Starego i Nowego Majdanu, Huty, Majdanu Ostrowskiego, pi─Ökny jest Ostr├│w, Kukawka i ca┼éa okolica Wojs┼éawic, Sielca, Kumowa, Rejowca, Paw┼éowa, Krupego, Sto┼épia i Bie┼éawina, Sawina, ÔÇ×Dziewiczej G├│ryÔÇŁ i Horodyszcza.

W broszurce pt. O brakach i potrzebach miasta Che┼éma, z 1936 r., autor i znany che┼émski spo┼éecznik, notariusz W┼éodzimierz Rewski┬á (ur.1896 r.), ÔÇ×obwinia w┼éadze Che┼éma o wszelki brak dba┼éo┼Ťci o urok tak zacnego i zas┼éu┼╝onego grodu. Skrytykowa┼é te┼╝ brak aktywno┼Ťci Towarzystwa Krajoznawczego, a miasto posiada wiele zabytk├│w ÔÇô gdzie ca┼éy ci─Ö┼╝ar na siebie bierze szkolny ruch krajoznawczo-turystycznyÔÇŁ kierowany przez K. Janczykowskiego. Zawi─ůza┼éa si─Ö te┼╝ wsp├│┼épraca pomi─Ödzy tzw. grup─ů szlachetnych walcz─ůcych che┼émian, pod wodz─ů W. Rewskiego a K. Janczykowskim i KKMS ÔÇô o lepsze i ┼éadniejsze oblicze miasta i okolicy ÔÇô i ochron─Ö wszystkiego co si─Ö da.

Bursa im. ks. S. Brz├│ski ÔÇô koedukacyjna utworzona we wrze┼Ťniu 1918 r., przy Kr├│lewsko-Polskim Gimnazjum im. S. Czarnieckiego w Che┼émie┬á (w tym czasie mie┼Ťci┼éa si─Ö w dawnej Technicznej Szkole Kolejowej przy ul. Pocztowej). By┼é to koniec wojny, miasto wyniszczone a warunki stancji fatalne. Bursa szczeg├│lnie faworyzowa┼éa m┼éodzie┼╝ z okolicy, liczne stypendia przypada┼éy kandydatom najbardziej z Podlasia, Wo┼éynia, Polesia, a nawet Wilna. Idea bursy zmierza┼éa do tego, aby m┼éodzie┼╝ ta po naukach, wracaj─ůca w swoje strony, szerzy┼éa kultur─Ö polsk─ů i che┼émski regionalizm. W pierwszym roku 60-wychowank├│w w tym 20-stypendyst├│w, wsparcie finansowe nios┼éa te┼╝ Stra┼╝ Kresowa. Wspania┼éy wizerunek i ducha bursy stworzy┼é jej kierownik Tadeusz D─ůbrowski i wsp├│┼épracownik W. Siepieta. Ich has┼éo na harmonijne wsp├│┼é┼╝ycie i talent wychowawczy brzmia┼éo ÔÇ×jeden za wszystkich ÔÇô wszyscy za jednego. Dnia 15 czerwca 1919 r. szko┼é─Ö przeniesiono do nowego gmachu pod nazw─ů Pa┼ästwowe Gimnazjum im. S. Czarnieckiego w Che┼émie. Bursa uzyska┼éa lepsze warunki mieszkalne i sanitarne oraz rozleg┼éy teren z parkiem i ogrodem warzywnym. W parku zorganizowano plac do gier i zabaw boiska oraz szlaki wycieczkowo-rekreacyjne. Powsta┼éa pierwsza agenda ÔÇ×Bratnia PomocÔÇŁ nios─ůca pomoc naukow─ů oraz sklepik i ┼Ťwietlica. Od 1920 r., (burs─ů rz─ůdzi┼é) ukonstytuowany zarz─ůd w sk┼éadzie: kier. bursy, wychowawcy, dyr. szko┼éy, 2-cz┼éonk├│w rady pedagogicznej i zarz─ůdzaj─ůcy gospodarstwem. Burs─Ö m.in. subsydiowa┼é: Magistrat, Komenda Powiatowa, Polsko-Ameryka┼äski Komitet Pomocy Dzieciom i dochody z w┼éasnego gospodarstwa. Praca dydaktyczno-wychowawcza m┼éodzie┼╝y zamieszka┼éej w bursie dawa┼éa rezultaty. Utworzono ┼Ťwietlic─Ö, powo┼éano sekcj─Ö dramatyczn─ů kt├│ra wystawia┼éa sztuki, dzia┼éa┼é sklepik i k─ůcik biblioteczno-prasowy. Wa┼╝nym aspektem wychowawczo-zdrowotnym by┼éo wychowanie fizyczne. W okresie tym nasili┼éy si─Ö organizowane szkolne wycieczki i zaj─Öcia sportowe, kt├│re od 1925 r. sta┼éy si─Ö tradycj─ů. Od 1923 r. m┼éodzie┼╝ bursy aktywniej sp─Ödza┼éa czas wolny na uprawianiu sportu. Od 1925 r. dzia┼éa┼éy sekcje: handlowa, introligatorska, fryzjerska, kulturalno-o┼Ťwiatowa, biblioteczna i prac r─Öcznych. Bursa go┼Ťci┼éa te┼╝ marsza┼éka J. Pi┼ésudskiego. Od 1931 r., do zarz─ůdu weszli cz┼éonkowie ko┼éa rodzicielskiego, co podnios┼éo rang─Ö wychowawcz─ů, a przede wszystkim zadbano o zaanga┼╝owanie m┼éodzie┼╝y w sportowe ┼╝ycie w czasie wolnym od lekcji. Od 1933 r. bursa sta┼éa si─Ö wa┼╝nym miejscem do organizowania wycieczek szkolnych i punktem przecinaj─ůcych si─Ö szlak├│w wycieczkowo-krajoznwczo-turystycznych oraz miejscem do nocleg├│w i biwak├│w i baz─ů w komunikowaniu si─Ö szkolnego ruchu krajoznawczo-turystycznego w Che┼émie i okolicy. W latach 1936-1939 bursa go┼Ťci┼éa m┼éodzie┼╝ sportow─ů i turystyczn─ů ze: Lwowa, R├│wnego, Brze┼Ťcia Kowla, Lublina, Zamo┼Ťcia, Bia┼éej Podlaskiej, Warszawy i Garwolina.

Sekcje wycieczkowo-krajoznawczo-turystyczne (l─ůdowe i wodne) przy che┼émskich organizacjach. *Od 1921 r. wycieczki odegra┼éy znacz─ůc─ů rol─Ö w pracy kulturalno-sportowej w Che┼émskim Towarzystwie Gimnastycznym ÔÇ×Sok├│┼éÔÇŁ. Tworzy┼éy one ┼Ťwiadomy spo┼éeczny ruch narodowy i regionalno-krajoznawczy, poprzez organizacyjne zloty i obozy, poznawano miejsca pami─Öci narodowej regionu, szlaki wyzwole┼äcze oraz podnoszono sprawno┼Ť─ç fizyczn─ů i zdrowotn─ů. ÔÇ×Sok├│┼éÔÇŁ dzia┼éa┼é w Che┼émie do wrze┼Ťnia 1939 r. *Od 1923 r. przy┬á Zwi─ůzku Strzeleckim w Che┼émie┬á dzia┼éa┼éa sekcja┬á wycieczkowo-turystyczna, organizowa┼éa wycieczki i festyny kulturalno-krajoznawcze. W 1936 r. przy Komendzie ZS powsta┼é Klub Sportowy kt├│ry organizowa┼é wycieczki piesze i rowerowe. ZS dzia┼éa┼é w Che┼émie do wrze┼Ťnia 1939 r. *Od 1929 r. przy PKP Che┼ém dzia┼éa┼é Oddzia┼é-Ognisko Kolejowe Przysposobienie Wojskowe (reaktywowane og├│lnopolsko od 1928 r. przez J. Pi┼ésudskiego poprzez UP PW i WF jako organizacja u┼╝ytku publicznego), a przy ÔÇô Oddziale KPW ÔÇô aktywnie dzia┼éa┼éy Ognisko KPW i Ko┼éo KPW a przy nich sekcje kolarska, wycieczkowa i krajoznawczo-turystyczna, organizowa┼éy wycieczki, rajdy i wy┼Ťcigi w mie┼Ťcie i regionie, za kt├│re┬á przyznawano stopnie i punkty sprawno┼Ťci. Od 1934 r. przy Oddziale KPW prowadzi┼éo dzia┼éalno┼Ť─ç Ko┼éo Krajoznawczo-Turystyczne, zrzeszone w Lubelskim PTK. Cz┼éonkowie ko┼éa uczestniczyli w wielu pieszych i rowerowych w─Ödr├│wkach i wycieczkach po okolicy i regionie, najciekawsze prowadzi┼éy do Zakopanego na narty. Du┼╝y wp┼éyw na aktywno┼Ť─ç ko┼éa wnosi┼é instruktor Jan Grzela, dzia┼éacz KPW. Ko┼éo by┼éo odznaczone przez okr─Ögowe i krajowe w┼éadze. Od 1935 r. w Su┼Ťcu na Roztoczu wsp├│┼étworzy┼é baz─Ö wypoczynkowo-turystyczn─ů dla ┼Ťrodowiska kolejowego PKP Che┼ém. Kolejowe Przysposobienie Wojskowe dzia┼éa┼éo w Che┼émie do wrze┼Ťnia 1939 r. *Od 1929 r. Towarzystwo Uniwersytetu Robotniczego w Che┼émie urz─ůdza┼éo rajdy i wycieczki krajoznawczo-turystyczne, te┼╝ i wycieczki do du┼╝ych fabryk-zak┼éad├│w dla przysz┼éych pracownik├│w w formie praktyk zawodowych. TUR dzia┼éa┼é w Che┼émie do wrze┼Ťnia 1939 r. *Od 1924 r. (powsta┼ée tego roku) Che┼émskie Towarzystwo Cyklist├│w (ChTC) nale┼╝─ůce do Polskiego Zwi─ůzku Towarzystw Kolarskich, inspirowane przez Antoniego Pochylskigo [by┼éego cz┼éonka Warszawskiego Towarzystwa Cyklist├│w (WTC)] oraz B. K┼éopotowskiego i W. Szurmi┼äskiego, organizowa┼éo i upowszechnia┼éo kolarstwo w Che┼émie i na ziemi che┼émskiej. W 1926 r. (przy Towarzystwie Cyklist├│w) cz┼éonkowie-cykli┼Ťci (byli to w┼éa┼Ťciciele restauracji, kawiarni oraz adwokaci) powo┼éali Klub Cyklist├│w, ograniczaj─ůc swoj─ů dzia┼éalno┼Ť─ç wy┼é─ůcznie do rajd├│w i wycieczek regionalno-turystycznych. W ramach popularyzacji kolarstwa poprzez wycieczki turystyczne, zawody i wy┼Ťcigi kolarskie, od 9 maja 1926 r. Che┼émskie Towarzystwo Cyklist├│w zapocz─ůtkowa┼éo wielki konkurs wycieczek rowerowo-turystycznych po┼é─ůczony ze szkoleniow─ů wycieczk─ů rowerow─ů do Krasnegostawu i z powrotem. Pierwsza edycja konkursu trwa┼éa od 9 maja do 18 pa┼║dziernika 1926 r. ÔÇô w tym czasie nale┼╝a┼éo wed┼éug programu zdoby─ç jak najwi─Öksz─ů liczb─Ö punkt├│w, za uczestnictwo w organizowanych przez ChTC du┼╝ej ilo┼Ťci wycieczek krajoznawczo-turystycznych i przejechanie jak najwi─Öcej kilometr├│w. Szczeg├│lny nadz├│r nad Konkursem sprawowa┼é prezes ChTC Teofil Gniazdowski (1875-1946); jako lekarz rodzinny i sportowy oraz dzia┼éacz i s─Ödzia sportowy┬á propagowa┼é zdrowy styl ┼╝ycia; by┼é tw├│rc─ů che┼émskiej szkolnej higieny i medycyny wychowania fizycznego i sportu oraz miejskiego systemu opieki zdrowotno-leczniczej, higieny og├│lnej i rodzinno-domowej. W styczniu 1927 r. zarz─ůd ChTC og┼éosi┼é wyniki pierwszej edycji konkursu wycieczek turystycznych ÔÇô za 1926 r. spo┼Ťr├│d 19 cyklist├│w- turyst├│w I m. zaj─ů┼é K. Zwoli┼äski, kt├│ry przejecha┼é og├│┼éem 1.206 km, drugi by┼é K. Jackowski 1.026 km, a trzeci S. Prochorow 871 km. Nast─Öpne edycje by┼éy prowadzone co roku. Na odbywaj─ůcy si─Ö w Warszawie 1 sierpnia 1926 r. Zjazd Towarzystw Kolarskich z ca┼éej Polski, delegacja z Che┼éma w formie wycieczki wyjecha┼éa na rowerach w sk┼éadzie: Pochylski, Prochorow, bracia Jackowscy, Fro┼éowicz i Zwoli┼äski. W dniach 11-12 wrze┼Ťnia 1927 r. zarz─ůd ChTC zorganizowa┼é wyjazd z Che┼éma do Lwowa na Targi Wschodnie. Mia┼é on charakter wycieczki o┼Ťwiatowej krajoznawczo-turystycznej. Informacji w sprawie wycieczki udziela┼éy,┬á Ch T C, Red. ÔÇ×Zwierciad┼éaÔÇŁ i Sklep Tytoniowy J. Dietrycha ul. Lubelska 75. Od 1928 r. ChTC w porozumieniu z Magistratem i Komend─ů Miejskiej Policji, mia┼éo wp┼éyw na prowadzenie egzamin├│w z jazdy na rowerze i wydawania tzw. prawa jazdy.┬á *W niedziel─Ö 24 lipca 1932 r. aktywnie dzia┼éaj─ůca Sekcja Kolarska przy Zwi─ůzku Podoficer├│w Rezerwy Ko┼éa Che┼ém i jej kierownik Roman Bychawski, zorganizowa┼éa wycieczk─Ö rowerow─ů Che┼ém-Gdynia-Che┼ém na og├│lnopolskie ┼Üwi─Öto Morza Polskiego. W wycieczce udzia┼é wzi─Öli: R. Bychawski, J. Wawrzycki, W. Rybak, Cz. Danielczuk, B. Brun, I. Fryd i M. G┼éowacki. Wycieczka po nabo┼╝e┼ästwie w ko┼Ťciele parafialnym na G├│rce, wyruszy┼éa w niedziel─Ö dnia 24 lipca rano i przez: Lublin, D─Öblin, Warszaw─Ö, Sierpc, Rypin, Golub, Grudzi─ůdz, Nowe Miasto, Gniew, Tczew, Skarzewy, Ko┼Ťcierzyn─Ö i ┼╗ukowo dojecha┼éa do Gdyni. Trasa liczy┼éa 848 km, w Gdyni, wycieczka bawi┼éa 3-dni i 6 sierpnia powr├│ci┼éa do Che┼éma. W drodze powrotnej nie wytrzyma┼é tempa i odpad┼é M. G┼éowacki. W czasie swej podr├│┼╝y wycieczka zg┼éosi┼éa przejazd do 36 miastach. Arkusz wycieczki stanowi┼é cenn─ů pami─ůtk─Ö poniesionego wysi┼éku i zwiedzania du┼╝ego obszaru Polski. By┼éa to wspania┼éa propaganda che┼émskiego ruchu turystycznego. Che┼émskie Towarzystwo Cyklist├│w dzia┼éa┼éo do wrze┼Ťnia 1939 r. *Od 1931 r. Liga Morska i Kolonialna w Che┼émie propagowa┼éa sporty wodne i turystyk─Ö wodn─ů. Od 1936 r. wprowadzono okresowe obozy sportowo-p┼éywackie. LMK Obw├│d w Che┼émie, sekcja sport├│w wodnych ul. Lwowska 9 realizuj─ůc has┼éo ÔÇ×pracuj na l─ůdzie a wypoczywaj na wodzieÔÇŁ, od 1937 r. organizowa┼éa corocznie dla doros┼éych i m┼éodzie┼╝y specjalistyczne obozy zdrowotno-wypoczynkowe i sportowo-szkoleniowe nad morzem i jeziorami (dla uprawiania tak zdrowych dla cz┼éowieka sport├│w wodnych jak p┼éywanie i ┼╝eglarstwo) ÔÇô nad morzem w Mieroszynie k\Rozewia, w o┼Ťrodku nad Jez. Troki i o┼Ťrodku ┼╝eglarskim nad Jez. Narocz i nad Jez. Zarnowieckim na Pomorzu. Wyjazd na wywczasy w formie wycieczki krajoznawczo-turystycznej. LMK dzia┼éa┼éa w Che┼émie do wrze┼Ťnia 1939 r. *Od 1925 r.┬á Sekcja Kolarska przy Komisariacie Policji Pa┼ästwowej w Che┼émie promowa┼éa wycieczki. Policjanci kupowali rowery na w┼éasny koszt i uprawiali kolarstwo. Z czasem w sekcji rozwin─Ö┼éa si─Ö turystyka rowerowa, na tym polu pomoc fachow─ů otrzymywali z ChTC. *Od 1930 r. dzialaj─ůca Sekcja Kolarska przy KS ÔÇ×GarnizonÔÇŁ promowa┼éa wycieczki rowerowe bli┼╝sze i dalsze.

Zdrowotno-sportowe walory ruchu krajoznawczo-turystycznego: wycieczki, obozy, kolonie, wczasy-wywczasy.

– Przez poj─Öcie walor turystyczny rozumie si─Ö specyficzne cechy i elementy ┼Ťrodowiska przyrodniczego oraz wytwory dzia┼éalno┼Ťci cz┼éowieka, kt├│re s─ů przedmiotem zainteresowa┼ä turyst├│w. Jest ono traktowane jako jeden z czynnik├│w decyduj─ůcych o atrakcyjno┼Ťci turystycznej terenu.

– Walory turystyczne najcz─Ö┼Ťciej dzieli si─Ö na: 1 ÔÇô wypoczynkowe s┼éu┼╝─ůce odnowie si┼é fizycznych i psychicznych; 2 ÔÇô krajoznawcze stanowi─ůce przedmiot zainteresowa┼ä poznawczych; 3 ÔÇô specjalistyczne umo┼╝liwiaj─ůce rozwini─Öcie swoistych zainteresowa┼ä.

– Nadrz─Ödnym celem uprawiania turystyki i uczestniczenia w r├│┼╝nych formach rekreacji i wypoczynku jest oderwanie cz┼éowieka od jego warsztatu pracy, codziennych trosk i k┼éopot├│w i zapewnienie mu rozrywki, aktywnego wypoczynku, mo┼╝liwo┼Ťci poznania kraju i ┼Ťwiata oraz odnowy si┼é psychofizycznych.

  • Wycieczki szkolne spe┼éniaj─ů rol─Ö zdrowotno-wychowawcz─ů, dopomagaj─ůc m┼éodemu organizmowi w jego rozwoju fizycznym, przeciwdzia┼éaj─ů ujemnym wp┼éywom codziennego ┼╝ycia, kszta┼éc─ů charakter i rozbudzaj─ů zami┼éowanie do ruchu i wsp├│┼é┼╝ycia z przyrod─ů. Wycieczki szkolne krajoznawczo-turystyczne wydawa┼éoby si─Ö, ┼╝e s─ů pozornie ┼éatwe, wymagaj─ů jednak od uczestnik├│w, du┼╝ej wytrzyma┼éo┼Ťci i sprawno┼Ťci fizycznej. Dlatego grupa wycieczkowa i ka┼╝dy indywidualnie musi przej┼Ť─ç odpowiedni─ů zapraw─Ö sportowo-treningow─ů i terenowo-medyczn─ů. Piechur, kolarz lub wio┼Ťlarz musi posiada─ç odpowiedni─ů sprawno┼Ť─ç fizyczn─ů i nie mo┼╝e by─ç uci─ů┼╝liwym balastem w czasie pokonywania trasy, a na niej przeszk├│d.
  • Obozy od 1922 r. sta┼éy si─Ö nieodzownym atrybutem m┼éodzie┼╝y szk├│┼é che┼émskich. Najbardziej atrakcyjnymi miejscowo┼Ťciami do kt├│rych wiod┼éy szlaki w─Ödr├│wkowe, wycieczek i oboz├│w zorganizowanej che┼émskiej m┼éodzie┼╝y szkolnej oraz organizacji jak: ZHP, SKS, LMK i LOPP, w latach 1922-1939 by┼éy: Sawin, Kumowa Dolina, Dorohusk, Wilcze Przewozie n\Bugiem, Zwierzyniec n\Wieprzem, Siekierzyniec n\Zbruczem, Piwniczna, Troki na Wile┼äszczy┼║nie, W─Ögierska G├│rka k\┼╗ywca, Sobib├│r, Lidzbark (Pomorze), Wierzchowiny czy Wygoda w Gorganach w Klewaniu na Wo┼éyniu, U┼Ťci┼éug, W─Ögierska G├│rka k\┼╗ywca, Tatar├│w i W├│lka Profecka k\Pu┼éaw.
  • Kolonie wakacyjne m┼éodzie┼╝y szk├│┼é che┼émskich odbywa┼éy si─Ö przewa┼╝nie w szkolnych przystaniach wodnych w Uhrusku, Dorohusku i Bytyniu nad Bugiem. Natomiast kolonie letnie w Sawinie, ┼Üwier┼╝ach lub w Dorohusku. Jednak najwi─Öksz─ů popularno┼Ť─ç od 1922 r., zyska┼éy coroczne wakacyjne kolonie letnie organizowane w Sawinie, ze wzgl─Ödu na specyficzny mikroklimat zdrowotno-leczniczy.
  • Wczasy – Wywczasy inicjowa┼éy now─ů form─Ö turystyki. W miejskim stylu ┼╝ycia, przyjmowanym przez awansuj─ůce kr─Ögi robotnicze i cz─Ö┼Ť─ç ┼Ťrodowisk urz─Ödniczych, popularne sta┼éy si─Ö wypady za miasto tzw. maj├│wki, b─Öd─ůce wyrazem nowoczesnego sposobu zaspakajania potrzeb towarzysko-zabawowych i tradycji wsp├│lnego wypoczynku w gronie rodzinnym. W tym okresie zacz─Ö┼éo si─Ö ustala─ç wsp├│┼éczesne znaczenie wywczas├│w jako instytucjonalnej formy wypoczynku urlopowego. Od 1930 r. specjalna-wydzielona kom├│rka w Magistracie organizowa┼éa nowe formy turystyki socjalnej i wypoczynku urlopowego tzw. ÔÇ×wywczasyÔÇŁ. Du┼╝o na tym polu robi┼éy zwi─ůzki zawodowe i zwi─ůzki pracownicze poszczeg├│lnych zak┼éad├│w szczeg├│lnie du┼╝ych i zasobnych. Od 1933 r., w┼éadze miasta wprowadzi┼éy nawet tzw. nowe poci─ůgi k─ůpielowe, kt├│re w pogodne dni s┼éoneczne kursowa┼éy mi─Ödzy Che┼émem a W┼éodaw─ů nad Bug jako wycieczkowo-wczasowe poci─ůgi k─ůpielowe, dla ca┼éych rodzin, w celu sobotnio-niedzielnego wypoczynku nad wod─ů oraz za┼╝ywania k─ůpieli i s┼éo┼äca. Od 1935 r. w┼éadze miasta Che┼éma wprowadzi┼éy nast─Öpne specjalne wydzielone poci─ůgi wycieczkowe sobotnio-niedzielne z Che┼éma do Dorohuska nad Bugiem. Szczeg├│lnie tym akcjom nadzorowa┼éy dwie komisje Komisja Kulturalno-O┼Ťwiatowa i Komisja Sportowa Zarz─ůdu Zwi─ůzku Zawodowego Pracownik├│w Miejskich. W latach 1933-1939 przystanie wodne wraz z pla┼╝ami w Uhrusku, Dorohusku i Bytyniu n\Bugiem sta┼éy si─Ö kurortami┬á na wywczasy ludno┼Ťci che┼émskiej i z okolicy. W 1938 r. zosta┼éo powo┼éane Centralne Biuro Wczas├│w, kt├│re podj─Ö┼éo udan─ů pr├│b─Ö organizowania tanich wczas├│w, stanowi─ůcych zacz─ůtek p├│┼║niejszej turystyki socjalnej. Pod koniec 1938 r. i na pocz─ůtku 1939 r. odbyto par─Ö wycieczek lotniczo-powietrznych nad Che┼émem i powiatem.

W powiecie che┼émskim w aktywnych gminach tworzy┼é-rozwija┼é si─Ö ruch krajoznawczy i turystyczny w oparciu o wzory ruchu harcerskiego, nad kt├│rym opiek─Ö organizacyjno-szkoleniow─ů sprawowa┼éa Komenda Hufca w Che┼émie. W rozw├│j ruchu krajoznawczo-turystycznego w terenie anga┼╝owali si─Ö wszyscy, a plebanie, urz─Ödy-ko┼éa i szko┼éy wiejskie, stawa┼éy si─Ö miejscami nocleg├│w, ┼╝ywienia, wytchnienia i wszelkiej informacji o terenie i ludziach oraz o skarbach ziemi. Wydatn─ů pomoc w rozwoju wiejskiego ruchu krajoznawczo-turystycznego nios┼éy: Zwi─ůzek M┼éodej Wsi, Zwi─ůzek Strzelecki, Katolicki Zwi─ůzek M┼éodzie┼╝y, Ko┼éa Gospody┼ä Wiejskich i Towarzystwo Czytelni Ludowych. R├│wnie┼╝ w┼é─ůczy┼éy si─Ö do tej akcji ludowe szko┼éy wiejskie i parafialne, Uniwersytet Ludowy, Ochotnicza Stra┼╝ Po┼╝arna i Hufce WF i PW

Trasy-szlaki turystyczne przechodz─ůce przez Che┼ém. Komisja Regionalistyczna przy Lubelskim Towarzystwie Przyjaci├│┼é Nauk dokona┼éa podzia┼éu wojew├│dztwa lubelskiego na pi─Ö─ç region├│w: 1.Lublin ÔÇô Che┼ém, 2.W─Ögr├│w ÔÇô Siedlce ÔÇô Pu┼éawy ÔÇô ┼üuk├│w, 3.Soko┼é├│w ÔÇô W┼éodawa,┬á 4.Zamo┼Ť─ç ÔÇô Tomasz├│w, 5) Jan├│w ÔÇô Bi┼égoraj. W─Ödr├│wka pieszo-kolejowa: 1.trasa Lublin ÔÇô Che┼ém ÔÇô Dubienka ÔÇô Krasnystaw ÔÇô Lublin; 2.trasa Lublin ÔÇô Che┼ém ÔÇô Dubienka ÔÇô Horod┼éo ÔÇô Hrubiesz├│w ÔÇô Tomasz├│w ÔÇô Krasnobr├│d ÔÇô Zwierzyniec ÔÇô Szczebrzeszyn ÔÇô Zamo┼Ť─ç ÔÇô Krasnystaw ÔÇô Lublin; W─Ödr├│wki rowerami: 1.trasa Lublin ÔÇô Krasnystaw ÔÇô Che┼ém ÔÇô Trawniki ÔÇô Lublin; 2.trasa Lublin ÔÇô Piotrk├│w (Pietrzk├│w) ÔÇô ┼╗├│┼ékiewka ÔÇô Krasnystaw ÔÇô Zamo┼Ť─ç ÔÇô Hrubiesz├│w ÔÇô Che┼ém ÔÇô Lublin (poda┼éem te szlaki kt├│re dotycz─ů Che┼éma).

┼╗ydowski ruch krajoznawczo-turystyczny ÔÇô latem 1925 r. powo┼éano ┼╗ydowskie Towarzystwo Sportowe w Che┼émie, kt├│re odpowiada┼éo za sport ┼╝ydowski w mie┼Ťcie. Wraz z rozwojem sportu, rozwija┼é si─Ö te┼╝ ┼╝ydowski ruch wycieczek i potrzeba ┼╝ycia wypoczynkowo-wczasowego. Od 1929 r. aktywn─ů rekreacj─ů spo┼éeczno┼Ťci ┼╝ydowskiej Che┼éma zaj─Ö┼éo si─Ö Towarzystwo S.R.W.F. ÔÇ×Gwiazda-SzternÔÇŁ w Warszawie oddzia┼é w Che┼émie. 17 lipca 1932 r., T-wo doprowadzi┼éo do uroczystego otwarcia skoczni p┼éywackiej KS ÔÇ×GwiazdaÔÇŁ i zawod├│w p┼éywackich dla amator├│w na jeziorze ÔÇ×BazyljanyÔÇŁ k\Che┼éma. Z tym dniem ┼╗ydzi obrali to miejsce, jako sta┼éy punkt na sp─Ödzanie wolnego czasu i k─ůpieli, drugim miejscem by┼éo k─ůpielisko na rzece Uherce. Od 1930 r., kolonie letnie ┼╝ydowskich dzieci szkolnych odbywa┼éy si─Ö co rocznie w Uhrusku. W latach 1933-1939 przysta┼ä wodna i pla┼╝a w Bytyniu n\Bugiem sta┼éa si─Ö kurortem i miejscem ci─ůg┼éych wypad├│w i wycieczek na wywczasy ludno┼Ťci che┼émskiej i okolicy, w tym podstawowym┬á kurortem dla che┼émskich ┼╗yd├│w.

Ogrody-parki miejskie w Che┼émie przy ul. Lubelskiej posiada┼éy rozleg┼ée tereny, do organizowania wycieczek, rekreacji ruchowej, r├│┼╝nych sport├│w, w tym takich form jak festyny kulturalno-sportowe i rekreacyjno-sportowe oraz gier i zabaw, parad i piknik├│w ludowych. Od 1930 r. na terenie jednego z tych ogrod├│w miejskich (r├│g ulic Lubelskiej i Ob┼éo┼äskiej) TG ÔÇ×Sok├│┼éÔÇŁ, zorganizowa┼éo Ogr├│dek Jordanowski wraz z zapleczem i placem do gier i zabaw ÔÇô i gier boiskowych w\g idei Jordana. By┼éa tu okaza┼éa salka do prowadzenia ─çwicze┼ä gimnastycznych i dzia┼éalno┼Ťci rekreacyjnej, oraz drabinki, ┼éaweczki, skrzynie, materace, pi┼éki, liny itd. Od 1936 r. instruktorzy ÔÇ×SokoliÔÇŁ prowadzili tu specjalistyczne zaj─Öcia gimnastyczno-sportowe systemu ÔÇ×SokolegoÔÇŁ tzw. gry bosikowe. Tu odbywa┼éy si─Ö te┼╝ lekcje wychowania fizycznego dla szk├│┼é powszechnych, z braku w┼éasnych sal.

Na tworzenie si─Ö szkolno-miejskiego ruchu krajoznawczo-turystycznego w Che┼émie, kt├│ry od 1918 r. (wraz z wolno┼Ťci─ů) nabra┼é charakteru masowego i ┼Ťwiadomego oraz nowych form organizacyjnych, z┼éo┼╝y┼éo si─Ö wiele nurt├│w dziejowych (z ich aktywizacj─ů od 1906 r.). W┼éa┼Ťciwie ka┼╝da organizacja mia┼éa w swoim programie formy krajoznawczo-turystyczne a wycieczka sta┼éa si─Ö nieod┼é─ůcznym elementem poznania: ziemi ojczystej i jej historii, warto┼Ťci narodowe, miejsc kultu┬á i jednocze┼Ťnie sta┼éa si─Ö elementem odnowy biologicznej regeneracji zdrowia i rywalizacji sportowej.

Wszelkie wycieczki-w─Ödr├│wki by┼éy te┼╝ wzorowane na sprawnym systemie harcerskim skautingowym ÔÇô wymieni─ç tu mo┼╝na takie cechy jak, karno┼Ť─ç, lojalno┼Ť─ç, patriotyzm, do┼Ťwiadczenie w obcowaniu z przyrod─ů, biwakowanie, topografia, obozownictwo, terenoznawstwo, bezpiecze┼ästwo obozowe i sanitarne, zdobywanie stopni wtajemniczenia i uczenia si─Ö zdobywania wiedzy od miejscowej ludno┼Ťci. Wa┼╝nym elementem wycieczek by┼éy zdrowotne walory,┬á przez wyprowadzenia dzieci i m┼éodzie┼╝y poza miasto ÔÇô ┼éaki, lasy itd.

Du┼╝y wp┼éyw, (w tym czasie) na tworzenie si─Ö spo┼éecznego ruchu krajoznawczo-turystycznego (poza szko┼éa i organizacjami) mia┼é (kler) oraz ludno┼Ť─ç katolicka. Rekreacja i wycieczki odegra┼éy wa┼╝na rol─Ö w ┼╝yciu ludu, podczas kt├│rych prowadzili rozmowy, medytacje, modlitwy oraz formy pielgrzymek pokutnych do miejsc kultu ┼Ťwi─Ötego, pami─Öci narodowej i obrz─Öd├│w ko┼Ťcielnych. Jak wielk─ů rol─Ö odegra┼é – Cudowny Obraz Matki Boskiej Che┼émskiej na G├│rce Che┼émskiej (tak adorowany przez Jakuba Susz─Ö) – do tego cudownego obrazu przez wieki szczeg├│lnie podczas zabor├│w, wojen i trwogi, ci─ůgn─Ö┼éy liczne pielgrzymki ludu-spo┼éeczno┼Ťci wiernej tej ziemi che┼émskiej (jak wspomina┼é te┼╝ Jakub Susza).

*Źródło: (szerzej patrz) W. A. Kozłowski, Krajoznawstwo i turystyka  w Chełmie  w  latach 1918-1939, Chełm 2007.

Pages: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11