Turystyka 1906-1975

wpisy10_1

Nauczyciel, regionalista, etnograf, badacz, kustosz muzeum. Tw├│rca che┼émskiego szkolnego i miejskiego systemu wycieczek, ruchu krajoznawczo-turystycznego┬á wsp├│┼éczesnej aktywnej turystyki. Jako pierwszy tworzy┼é z m┼éodzie┼╝─ů system zachowania i ochrony przyrody i ┼Ťrodowiska dla potomnych. Opracowywa┼é nowe szlaki wycieczkowe naukowo-dydaktycznie na pro┼Ťb─Ö KOSL; (ur. si─Ö w Metelinie k. Hrubieszowa; ojciec powstaniec z 1863 r.; osierocony w 1896 r. trafi┼é do Lublina tu rozpocz─ů┼é edukacj─Ö; w 1905 r. bra┼é udzia┼é w strajku; w 1908 r. w Gim. Polskim Batorego w Lublinie otrzyma┼é matur─Ö; od 1905 r. cz┼éonek ÔÇ×Soko┼éaÔÇŁ; na pierwsz─ů wycieczk─Ö wyruszy┼é latem 1905 r., tu zaprzyja┼║ni┼é si─Ö z prof. Hieronimem ┼üopaci┼äskim on zainteresowa┼é go krajoznawstwem, etnografi─ů, archeologi─ů, starodrukami-muzealnictwem; przyja┼║┼ä z prof. H. ┼üopaci┼äskim spowodowa┼éa, ┼╝e od 1906 r. pog┼é─Öbia┼é swoje pasje; w 1914 r. uko┼äczy┼é Petersburski Instytut Gimnastyczny;┬á by┼é Naczelnikiem Polskiego Oddzia┼éu ÔÇ×Soko┼éaÔÇŁ w Petersburgu; od 1916 r. w Kazaniu by┼é kierownikiem kurs├│w dla nauczycieli wychowania fizycznego tu wyda┼é podr─Öcznik po rosyjsku ÔÇ×Teoria ─çwicze┼ä gimnastycznychÔÇŁ; w 1917 r. uczy┼é te┼╝ w Syzraniu┬á wychowania fizycznego i powo┼éa┼é tu z grup─ů m┼éodzie┼╝y szkolne ko┼éo mi┼éo┼Ťnik├│w sport├│w wodnych i organizowa┼é wycieczki ┼éodziami po Wo┼édze w kt├│rych uczestniczy┼éy te┼╝ dzieci polskich kolejarzy zes┼éanych z Kr├│lestwa w g┼é─ůb Rosji. Kierowniczk─ů-nauczycielk─ů tej szko┼éy by┼éa jego ┼╝ona Eleonora; z powodu okropno┼Ťci Rewolucji Pa┼║dziernikowej w 1918 r. powr├│ci┼é do Polski; w Warszawie zg┼éosi┼é si─Ö do Ministerstwa Wyzna┼ä Religijnych i O┼Ťwiecenie Publicznego z gotowo┼Ťci─ů do pracy.

Do Che┼éma przyby┼é w lipcu-(sierpniu) 1918 r., i zg┼éosi┼é si─Ö do dyr. Szko┼éy Filologicznej ÔÇô od 17 sierpnia 1918 r. po upa┼ästwowieniu przemianowana na Kr├│lewsko-Polskie Gimnazjum im. S. Czarnieckiego w Che┼émie, tzw. ÔÇ×CzarniecczycyÔÇŁ (i zgodnie z poleceniem MWR i OP) od dnia 1 wrze┼Ťnia 1918 r. nauczyciel wychowania fizycznego. W tym czasie szko┼éa mie┼Ťci┼éa si─Ö w budynku dawnej szko┼éy techniczno-kolejowej przy ul. Pocztowej w Che┼émie, przy szkole utworzono burs─Ö – 15 czerwca 1919 r. szko┼é─Ö przeniesiono do gmachu dawnego prawos┼éawnego seminarium duchownego, mie┼Ťci si─Ö do obecnej chwili jako I LO im. Stefana Czarnieckiego. By┼é pierwszym wykwalifikowanym nauczycielem wychowania fizycznego w Che┼émskiej o┼Ťwiacie, w 1919 r. opracowa┼é program z wychowania fizycznego dla che┼émskich szk├│┼é ÔÇô by┼é pionierem i tw├│rc─ů wsp├│┼éczesnej che┼émskiej kultury fizycznej.

Od 1915 r., Gimnazjum ÔÇ×Czarniecczyk├│wÔÇŁ stawa┼éo si─Ö wielkim o┼Ťrodkiem polskiej szko┼éy, nauki, kultury i kultury fizycznej, walki narodowowyzwole┼äczej, promieniuj─ůc na kresy wschodnie Najja┼Ťniejszej Rzeczypospolitej.

Kazimierz Janczykowski gdy rozpoczyna┼é prac─Ö w Gimnazjum ÔÇ×Czarniecczyk├│wÔÇŁ by┼é ju┼╝ wtedy profesjonalist─ů nauczycielem wychowania fizycznego i wytrawnym organizatorem ruchu┬á wycieczkowego ÔÇô jeszcze wtedy nie wiedzia┼é jakie wielkie dzie┼éo stworzy dla Che┼éma. Mimo, ┼╝e do 1948 r. nie by┼é cz┼éonkiem PTK, to wielkie idee tej polskiej patriotycznej organizacji ca┼éy czas przy┼Ťwieca┼éy mu w jego tw├│rczej dzia┼éalno┼Ťci, a┼╝ do ostatnich dni ÔÇô i by┼é przez ca┼éy czas oddany tylko swojej pasji tworzenia i udoskonalania systemu wycieczek i ruchowi wsp├│┼éczesnej turystyki ÔÇô by┼é┬á te┼╝ regionalist─ů.

We wrze┼Ťniu, po rozpocz─Öciu nauki, zorganizowa┼é grup─Ö ch─Ötnej m┼éodzie┼╝y do w─Ödrowania a w pa┼║dzierniku 1918 r. nazwa┼é j─ů Ko┼éo Wycieczkowo-Geograficzne jako pierwsze w Che┼émie-ziemi che┼émskiej i w okr─Ögu Lubelskim jedno z pierwszych w kraju. Do czerwca 1919 r. wszystkie wycieczki kt├│re organizowa┼é wyrusza┼éy spod Bursy szkolnej przy ul. Pocztowej, a po czerwcu 1919 r. po przeprowadzce szko┼éy spod budynku lub spod Bursy-Schroniska szkolnego. We wrze┼Ťniu-pa┼║dzierniku 1918 r. zorganizowa┼é 5-wycieczek, podziemia kredowe, Uherka, Borek, wie┼╝e┬á Sto┼épie i Bie┼éawin, Kumowa i Podg├│rze.┬á Celem ko┼éa by┼éo poznanie wa┼╝nych miejsc dla Che┼éma: kultu, przyrody, historii, patriotyzmu i wyzwolenia. Tak tworzy┼é szkolny wychowawczy system wycieczek i ruch krajoznawczo-turystyczny. Podczas penetracji z m┼éodzie┼╝─ů m.in. odkry┼é przyrodnicze walory Dziewiczej G├│ry, Stawskiej G├│ry i tzw. Wygonu pod Che┼émem (tu ros┼éa bardzo rzadka ro┼Ťlina dziewi─Ö─çsi┼é pop┼éocholistny) i wielu innych miejscach. Dzia┼éalno┼Ť─ç Ko┼éa by┼éa inspirowana przez powsta┼ée w 1919 r. przy oddziale PTK (za┼éo┼╝onym przez Ludomira Sawickiego) w Krakowie jako sekcja-Ko┼éo Krajoznawcze M┼éodzie┼╝y Szkolnej i jego prezesa prof. Leopolda W─Ögrzynowicza z kt├│rym si─Ö zaprzyja┼║ni┼é podczas I-Zjazdu Polskiego Towarzystwa Geograficznego w Krakowie kt├│rego by┼é cz┼éonkiem ÔÇô uczestniczy┼é w zjazdach w Warszawie, Gda┼äsku i Krakowie. Wkr├│tce Krakowskie KKMS ÔÇô przej─Ö┼éy opiek─Ö nad wszystkimi ko┼éami w Ma┼éopolsce a nast─Öpnie z ca┼éej Polski ÔÇô w 1927 r. sekcja doprowadzi┼éa do Pierwszego Zjazdu M┼éodzie┼╝y Krajoznawczej. Od 1919 r. opiek─Ö nad turystyk─ů ze strony pa┼ästwa przej─Ö┼éo Ministerstwo Komunikacji.

We wrze┼Ťniu 1919 r. Gimnazjum ÔÇ×Czarniecczyk├│wÔÇŁ odwiedzi┼éo 3-profesor├│w Politechniki Lwowskiej, aby zbada─ç ÔÇ×Stawsk─ů G├│r─ÖÔÇŁ (i dziewi─Ö─çsi┼é pop┼éocholistyny).┬á Zorganizowa┼é wypraw─Ö naukow─ů (wozem drabiniastym, ju┼╝ spod nowego gmachu szko┼éy), w kt├│rej uczestniczyli m. in. W. Ambroziewicz i T. D─ůbrowski.

W latach 1920-1921 na Uniwersytecie Poznańskim studiował geografię. Tu wpływ wywarli profesorowie wykładowcy, E. Piasecki, W. Sikorski i S. Pawłowski, twórcy w Polsce ruchu ćwiczeń cielesnych, higieny i wycieczek geograficznych. W czasie studiów uczył tez wychowania fizycznego w Poznańskim Gimnazjum. Po studiach, uczył geografii, geologii, astrologii.

W (wyniku studiowania, i tam zdobytej wiedzy) od kwietnia 1923 r. zmieni┼é nazw─Ö na Ko┼éo Geograficzno-Krajoznawcze. Celem Ko┼éa by┼éo ÔÇô poznanie ┼Ťrodowiska, wytyczanie i poznawanie szlak├│w kultury i pami─Öci narodowej, zabytk├│w oraz popularyzowanie ruchu zdrowego w─Ödrowania, obozowania, obcowania z przyrod─ů i zbierania eksponat├│w. M├│wi┼é zawsze: ÔÇ×gdy chodzi o dzia┼éalno┼Ť─ç szkolnych k├│┼é krajoznawczych, to w─Ödr├│wki wakacyjne nale┼╝─ů tu do obowi─ůzku organizacyjnego. Nie wyobra┼╝am sobie pe┼énego ┼╝ycia bez zorganizowania podczas lata przynajmniej 2-tygodniowego obozu na ┼éonie natury, lub kilkudniowej w─Ödr├│wki wakacyjnej i poznanie swego regionu lub s─ůsiedniego. Powinno wzorowa─ç si─Ö na do┼Ťwiadczeniu metody pracy harcerskiej ÔÇô dotyczy to sposobu poruszania si─Ö w terenie, techniki obozownictwa-biwakowania i terenoznawstwa oraz organizacji karno┼Ťci wycieczekÔÇŁ. W muzeum powo┼éa┼é dzia┼éy regionalny krajoznawczy-(geograficzny) ÔÇô eksponaty z wycieczek.

W 1923 r. na terenie Gimnazjum za┼éo┼╝y┼é stacj─Ö meteorologiczn─ů II rz─Ödu nale┼╝─ůc─ů do krajowej sieci PIHM, stacja pracowa┼éa (z przerw─ů 1939-1945) do 1950 r.

*Na bazie ko┼éa, od 1926 r. organizowa┼é pracowni─Ö geograficzn─ů, od 1933 r.┬á najnowocze┼Ťniejsza w Lubelskim KOS i na kresach (a nawet w kraju) ÔÇô wyposa┼╝enie 15-stolik├│w 3-osobowych, rolety na mapy, ekran, ruchoma tablica indukcyjna, mapa indukcyjna Polski i ┼Ťwiata, szafa na 20-map i przyrz─ůdy, tablice, obrazy, epidiaskop, prze┼║rocza, przyrz─ůdy geograficzne itd. By┼éa te┼╝ miejscem do spotka┼ä naukowych i dyskusji po r├│┼╝nych wycieczkach a z nich pokaz eksponat├│w, a przede wszystkim do prowadzenia tematycznych lekcji z geografii itd. ÔÇô m├│wi┼é┬á ÔÇ×Wp┼éyw KKMS┬á K├│┼é LOP, ┼╝e w 1933 r. przyznano sta┼é─ů sal─ÖÔÇŁ ÔÇô ÔÇ×pracownia geograficzna jest wyk┼éadnikiem, konsekwencj─ů, oraz nieodzownym warunkiem metody laboratoryjnej, umo┼╝liwia skuteczn─ů walk─Ö z werbalizmem i o┼╝ywia nauczanie pobudzaj─ůc do samodzielnej, zbiorowej pracy a lekcje geografii maj─ů sta┼ée miejsce, odbywa┼éy si─Ö dot─ůd w klasach, innych pomieszczeniach a nawet w muzeum, powsta┼éa te┼╝ specjalistyczna biblioteka geograficzna dla uczni├│wÔÇŁ.

Od 1922 r. jako pierwszy w wojew├│dztwie lubelskim (i w kraju) odkry┼é i promowa┼é uroki rzeki Bug i jej walory krajoznawcze, zdrowotne i turystyczne, do uprawiania k─ůpieli i sport├│w wodnych. Od 1925 r. tworzy┼é szkolne bazy-przystanie wodne n\ Bugiem: 1.K─ůpielisko-Baz─Ö Wodn─ů (og├│lna) w Uhrusku n\Bugiem;┬á 2.Szkoln─ů Wodn─ů Przysta┼ä w Dorohusku n\Bugiem; 3.Szkoln─ů Wodn─ů Przysta┼ä Ko┼éa Krajoznawczo-Turystycznego ÔÇ×Czarniecczyk├│wÔÇŁ w Bytyniu n\Bugiem. Od tej chwili rzeka Bug, sta┼éa si─Ö wa┼╝nym miejscem odpoczynku, wakacji, k─ůpieli s┼éonecznych i wodnych, nauki p┼éywania, p┼éywania na ┼éodziach i kajakach a przede wszystkim rzek─ů rejsow─ů turystyki wodnej i wszystkich sp┼éyw├│w do Morza, i te┼╝ przystani─ů-portem.

W 1929 r. powo┼éa┼é przy Gimnazjum ÔÇ×Czarniecczyk├│wÔÇŁ pierwsze w wojew├│dztwie lubelskim Szkolne Ko┼éo Mi┼éo┼Ťnik├│w Wody przekszta┼écone w Klub Wio┼Ťlarski. Zorganizowa┼é w 1929 r. wraz z m┼éodzie┼╝─ů pierwsz─ů w wojew├│dztwie lubelskim wypraw─Ö-rejs sportowo-turystyczny ┼éodzi─ů ÔÇ×Che┼émiank─ůÔÇŁ Bugiem i Wis┼é─ů do Gda┼äska i Morza (by┼éa to jedna z pierwszych w kraju) ÔÇô by┼éy dalsze. Ko┼éo prowadzi┼éo modelarni─Ö i warsztaty do wyrobu sprz─Ötu wodno-p┼éywaj─ůcego. Baza mie┼Ťci┼éa si─Ö w Uhrusku n\Bugiem, tu prowadzone by┼éy zaj─Öcia szerokiej akcji nauki p┼éywania, kajakowania oraz ratownictwa. Cz┼éonkowie ko┼éa, wyznaczali szlaki wodne i organizowali rejsy wycieczkowe turystyki wodnej. Rozbudzano te┼╝ w spo┼éecze┼ästwie nawyk dobrodziejstwa zdrowotnych k─ůpieli i wycieczek turystyki wodnej. W 1931 r. powo┼éa┼é (jako pierwsze) Szkolne Ko┼éo Ligi Morskiej i Kolonialnej.

Na bazie do┼Ťwiadcze┼ä powo┼éa┼é (bardziej profesjonalne w oparciu o pracowni─Ö gdzie m┼éodzie┼╝ Gimnazjum wykonywa┼éa pomoce z zakresu wycieczek i krajoznawstwa) w dniu 20 stycznia 1925 r. Ko┼éo Krajoznawcze M┼éodzie┼╝y Szkolnej (KKMS) d┼éugo przygotowywa┼é si─Ö do powo┼éania ko┼éa ze wzgl─Ödu na zakres dzia┼éania i zg┼éoszenia do Krakowskiego systemu KKMS ÔÇô jednak decyzj─ů dyr. szko┼éy Wiktora Ambroziewicza (1882-1968) opiekunem KKMS zosta┼é Jan Moczulski, (K. Janczykowski nie protestowa┼é).*(analizuj─ůc notatki a nawet ÔÇ×Zwierciad┼éoÔÇŁ; maj─ůc te┼╝ na uwadze wielkie zas┼éugi o jakich pisa┼éo wielu; Ambroziewicz by┼é poniek─ůd dyktatorem; nie wyobra┼╝a┼é sobie aby kto┼Ť m├│g┼é si─Ö mu sprzeciwi─ç; dyr. Gim. ÔÇ×Czarniecczyk├│wÔÇŁ by┼é w latach 1917-1930 r., nast─Öpnie wyjecha┼é z Che┼éma, na
5-nauczycieli nie mia┼é wp┼éywu a liczy┼é si─Ö tylko z T. D─ůbrowskim i K. Janczykowskim; nad wyraz jego nazwisko przy wielu wydarzeniach przysposabia┼éo mu kontrowersyjnej aureoli). Mimo to K. Janczykowski r├│wnolegle prowadzi┼é drugie swoje Ko┼éo Krajoznawcze dla wszystkich ch─Ötnych, przy kt├│rym utworzy┼é w 1926 r. 2-sekcje: Ko┼éo Ludoznawcze i K├│┼éko Przyrodnicze.

Pod opiek─ů Jana Moczulskiego (uczy┼é matematyki)┬á od stycznia 1925 r. do wrze┼Ťnia 1926 r. KKMS zorganizowa┼éo 7-odczyt├│w, 4-zebrania towarzyskie, 3-dyskusje, czytano ksi─ů┼╝ki, zakupiono obrazy krajoznawcze (w┼éasno┼Ť─ç kl. VII, a nie Ko┼éa). Od wrze┼Ťnia 1926 r. do 1930 r. opiek─Ö nad ko┼éem obj─ů┼é Marian Jumborski (r├│wnie┼╝ matematyk) weteran krajoznawstwa i PTK. Ruch krajoznawczy w┼Ťr├│d m┼éodzie┼╝y o┼╝ywi┼é si─Ö, oparty na zasadach regionalizmu. Zaniedbano jednak prace nad gin─ůcymi zabytkami przesz┼éo┼Ťci i ludoznawstwa na Che┼émszczy┼║nie (w 1930 r. M. Jumborski wyjecha┼é z Che┼éma). Od 1930 r. opiek─Ö nad ko┼éem obj─Ö┼éa Helena Zajdler (uczy┼éa geografii), w r. szk. 1931\1932 ko┼éo przekszta┼écono na sekcj─Ö regionaln─ů przy Kole Historycznym pod opiek─ů┬á Jadwigi J─Ödrzejewskiej w kt├│rym by┼éo 3-sekcje w tym krajoznawcza. Sekcja regionalna zbiera┼éa wiadomo┼Ťci dotycz─ůce ziemi che┼émskiej, zdj─Öcia fotograficzne i dy┼╝urowa┼éa w muzeum. Pomimo wszelkich stara┼ä opiekun├│w, KKMS zacz─Ö┼éo podupada─ç. Aby temu zapobiec dyr. szko┼éy Tadeusz D─ůbrowski (1888-1946) zwr├│ci┼é si─Ö o pomoc do kolegi K. Janczykowskiego.

W roku szk. 1933\1934 K. Janczykowski uczy┼é geografii (przej─ů┼é m┼éodzie┼╝ zjednoczy┼é 2-ko┼éa i) na nowo zorganizowa┼é Ko┼éo Krajoznawcze M┼éodzie┼╝y Szkolnej (nawi─ůzuj─ůc do idei tworzenia z 1925 r.). G┼é├│wny cel poznanie regionu, zw┼éaszcza w dziedzinie ludoznawstwa. Ju┼╝ po roku m┼éodzie┼╝ zebra┼éa wszystkie nazwy geograficzne w 10-gminach (na 13) powiatu che┼émskiego oraz zgromadzi┼éa znaczn─ů liczb─Ö pisanek z powiatu. Dnia 15 wrze┼Ťnia 1934 r. KKMS ukonstytuowa┼éo si─Ö przyj─Öto imi─Ö Wincentego Pola i wesz┼éo w sk┼éad Krakowskiego Zwi─ůzku K├│┼é Krajoznawczych M┼éodzie┼╝y Szkolnej w liczbie 96-cz┼éonk├│w. Utworzono 3-skecje: wycieczkow─ů, meteorologiczn─ů i fotograficzn─ů. W r. szk. 1934\1935 sekcja wycieczkowa urz─ůdzi┼éa 3-wycieczki, sekcja meteorologiczna prowadzi stacj─Ö a sekcja fotograficzna przyczyni┼éa si─Ö do wydania poczt├│wek z widokami Che┼éma i okolicy z okazji XX-lecia Gimnazjum. Postanowiono te┼╝ urz─ůdzi─ç wystaw─Ö regionaln─ů ziemi che┼émskiej, i ┼Ťci┼Ťlej wsp├│┼épracowa─ç z pracowni─ů geograficzn─ů. Pracowano nad stworzeniem skutecznego systemu na rzecz ochrony przyrody i ┼Ťrodowiska ÔÇô dla potomnych. W dniu 9 grudnia 1935 r. uczestniczy┼é we Lwowie w obradach, po┼é─ůczonych LOP Lwowskiej i Warszawskiej oraz Zarz─ůdu G┼é├│wnego. Odby┼éa si─Ö te┼╝ wystawa krajoznawcza K├│┼é Krajoznawczych M┼éodzie┼╝y Szkolnej ze Lwowa i wyr├│┼╝niaj─ůcych si─Ö k├│┼é zamiejscowych z Che┼éma i Trembowli, prezentowano zdj─Öcia i eksponaty oraz miejscowy folklor. Che┼ém reprezentowa┼éo Ko┼éo im. W. Pola, zosta┼éo minowane do nagrody krajowej. Wa┼╝nym celem ko┼éa by┼éo stworzenie skutecznego systemu na rzecz ochrony przyrody i ┼Ťrodowiska dla potomnych.

Kazimierz Janczykowski by┼é uznawany za odkrywc─Ö zdrowotnych, przyrodniczych, krajoznawczych i turystycznych urok├│w i walor├│w Pojezierza ┼ü─Öczy┼äsko-W┼éodawskiego (pierwsza jego wyprawa by┼éa datowana na 1934 r.). W latach 1937-1938 w gronie kilku przyjaci├│┼é, nauczycieli Gimnazjum (i dawnych dzia┼éaczy PTK w Che┼émie), jako pierwszy na Lubelszczy┼║nie, penetrowa┼é Pojezierze ┼ü─Öczy┼äsko-W┼éodawskie. Sporz─ůdzi┼é wiele notatek i spostrze┼╝e┼ä z tych wypraw, jakby przygotowywa┼é plany do przysz┼éych turystyczno-naukowych wypraw z m┼éodzie┼╝─ů. Dnia 25 czerwca 1939 r. wraz z naukow─ů grup─ů cz┼éonk├│w KKMS ÔÇ×Czarniecczyk├│wÔÇŁ, zorganizowa┼é pierwszy wycieczkowo-w─Ödrowny ob├│z pieszy po Pojezierzu ┼ü─Öczy┼äsko-W┼éodawskim, zwanym przez wielu naukowc├│w Polesiem Lubelskim. W artykule ÔÇ×CzarniecczycyÔÇŁ pionierzy K. Janczykowski pisa┼é: ÔÇ×nikomu wtedy si─Ö nie ┼Ťni┼éo o krajoznawczo-turystycznych walorach Pojezierza ┼ü─Öczy┼äsko-W┼éodawskiego, dziewiczej faunie i florze. Nasza w─Ödr├│wka mia┼éa znaczenie wywiadowcze, by┼éo to pierwsze uderzenie krajoznawcze w og├│le po pojezierzuÔÇŁ. W kronice obozowej ca┼é─ů wypraw─Ö dok┼éadnie opisa┼é ucze┼ä-kronikarz Wac┼éaw Trochim.

Na bazie do┼Ťwiadcze┼ä prowadzonych od 1918 r., przygotowywa┼é metodycznie szkolne wycieczki, kt├│re jako system wychowawczo-obywatelski wprowadza┼é od 1927 r., do programu dydaktycznego, che┼émskich szk├│┼é powszechnych i ┼Ťrednich (i szk├│┼é lubelskich) w porozumieniu z Lubelskim Kuratorium Okr─Ögu Szkolnego.

We wrze┼Ťniu 1928 r. powo┼éa┼é przy Gimnazjum ÔÇ×Czarniecczyk├│wÔÇŁ Szkoln─ů Lig─Ö Ochrony Przyrody, pierwsze specjalistyczne Ko┼éa LOP utworzy┼éy klasy VI i VII geograficzne i przyrodnicze, wi─Ökszo┼Ť─ç to cz┼éonkowie KKMS.┬áBy┼éy to pierwsze w wojew├│dztwie Lubelskim (i jedne z pierwszych w kraju) Szkolne Ko┼éa LOP ÔÇô by┼éy pionierskie i jako pierwsze w Che┼émie tworzy┼éy ruch ochrony przyrody, w mie┼Ťcie powiecie i na Lubelszczy┼║nie. Do pierwszych przejaw├│w dzia┼éalno┼Ťci K├│┼é LOP ÔÇ×Czarniecczyk├│wÔÇŁ by┼éo spisanie przez cz┼éonk├│w, na terenie Che┼éma i powiatu miejsc fauny i flory. Prowadzono te┼╝ prace nad wytyczeniem ochrony szczeg├│lnych miejsc. Postulowano do w┼éadz miejskich o pomoc w tej sprawie.

Rada G┼é├│wna PTK ÔÇô uchwa┼é─ů┬á z dnia 9 wrze┼Ťnia 1927 r. postanowi┼éa zwo┼éa─ç w okresie trwania Powszechnej Wystawy Krajowej w Poznaniu w dniach 12 i 13 lipca 1929 r. Pierwszy Og├│lnopolski Kongres Krajoznawczy (w auli Uniwersytetu) ÔÇô za cel nadrz─Ödny uzna┼éa krzewienie turystyki w┼Ťr├│d m┼éodzie┼╝y szkolnej, popularyzacj─Ö wycieczek do g┼é├│wnych o┼Ťrodk├│w historii i kultury polskiej w┼Ťr├│d og├│┼éu spo┼éecze┼ästwa oraz reedycj─Ö S┼éownika Geograficznego Ziem Polskich). Kongres mia┼é by─ç rewi─ů ruchu krajoznawczego w Polsce na terenie wszystkich istniej─ůcych organizacji oraz po┼Ťr├│d niezorganizowanego spo┼éecze┼ästwa. Za program odpowiada┼é Aleksander Patkowski,┬á posiedzenie otworzy┼é prezes honorowy Aleksander Janowski. W tym czasie na terenie kraju odbywa┼éy si─Ö spotkania, przygotowania na Kongres referat├│w. Wielu takim spotkaniom przewodniczyli, delegowani z RG PTK. W 1928 r. na spotkaniu zorganizowanym w Lublinie i Zamo┼Ťciu uczestniczy┼éy che┼émskie delegacje ÔÇ×Czarniecczyk├│wÔÇŁ i SKS ÔÇ×Zdr├│wÔÇÖ.

Idee Kongresu, by┼éy motywem zwo┼éania przez K. Janczykowskiego (wobec braku dzia┼éalno┼Ťci Che┼émskiego Oddzia┼éu PTK) 31 maja 1929 r. w gmachu Gimnazjum ÔÇ×Czarniecczyk├│wÔÇŁ w Che┼émie zjazdu entuzjast├│w che┼émskiego ruchu krajoznawczo-turystycznego (celem by┼éo stworzenie miejskiej organizacji krajoznawczo-turystycznej w Che┼émie, ta rywalizowa┼éaby i wsp├│┼épracowa┼éa z dzia┼éaj─ůcym ju┼╝ bardzo aktywnie KKMS i szkolnym systemem wycieczek-w─Ödr├│wek i oboz├│w krajoznawczo-turystycznych tworzonego przez K. Janczykowskiego w Che┼émie ju┼╝ od wrze┼Ťnia 1918 r.) Na zjazd byli zaproszeni z Warszawy cz┼éonkowie zarz─ůdu RG PTK. Jak wynika ze sprawozdania Rady G┼é├│wnej PTK z 1929 r., pt: Sprawy Towarzystwa: ÔÇ×Oddzia┼é Che┼émski PTK, prowadzony przez dr ┼üuczkowskiego przed wojn─ů, zosta┼é przez okres wojny rozbity doszcz─Ötnie. Pa┼ästwowo-tw├│rczy ruch kulturalny ziemi che┼émskiej pobudzi┼é do ┼╝ycia t─Ö zniszczon─ů plac├│wk─Ö zakre┼Ťlaj─ůc godny uznania i poparcia plan pracy jak wskazuje nast─Öpuj─ůcy protok├│┼é: *protok├│┼é zebrania PTK Oddzia┼éu w Che┼émie, z 31 maja 1929 r. godz. 19.00, w lokalu Pa┼ä. Gim. ÔÇ×CzarniecczykowÔÇŁ w Che┼émie. Obecni: A. Makarewicz, L. Krupczak, A. Perzyna, W. G┼éowacki, W. Zygmunt, K. Str─ůkowski, E. ┼üuczkowski, M. Hebdowska, Z. Hejman├│wna, W. Olpi┼äski, starosta B. Bagi┼äski, T. Kozerski, Z. Umi┼äski, F. Fr─ůckiewicz, A. Sauter, ks. W. Kosior, M. Jumborski, A. Schon, K. Janczykowski, J. Wasilewski, M. Baru┼Ť, W. Zimmer, W. Wadowski, dr Fiumel, H. Zajdlerowa, W. i S. Ambroziewicz. *porz─ůdek zjazdu: 1-zagajenie dr ┼üuczkowskiego z przesz┼éo┼Ťci PTK w Che┼émie, ÔÇô kt├│ry opisa┼é histori─Ö ÔÇ×Che┼émskiego Oddzia┼éu PTK od za┼éo┼╝enia w 1908 r. do czasu wojny, opisuj─ůc trudno┼Ťci, kt├│re na tym terenie by┼éy do zwalczenia, wykazuj─ůc bardzo o┼╝ywion─ů dzia┼éalno┼Ť─ç w przesz┼éo┼Ťci, a nawi─ůzuj─ůc do tej przesz┼éo┼Ťci zaznaczy┼é, ┼╝e obecne zebranie chce uwa┼╝a─ç za kontynuowanie prac przedwojennego oddzia┼éu che┼émskiegoÔÇŁ co przez zebranych by┼éo jednog┼éo┼Ťnie przyj─Öte; 2-referat W. Ambroziewicza zadania regionu che┼émskiego; 3-sprawy organizacyjne M. Jumborski; 4-powo┼éanie w┼éadz oddzia┼éu PTK; i 5-wnioski. *powo┼éano zarz─ůd Oddzia┼éu Che┼émskiego PTK: Prezes E. ┼üuczkowski, Wice. W. Ambroziewicz i L. Krupczak, sekr. M. Jumborski, skarb. A. Perzyna, cz┼éonkowie: H. Zajdlerowa i K. Str─ůkowski, komisja rewizyjna: F. Fr─ůckiewicz, A. Makarewicz i A. Schon. *Rada G┼é├│wna PTK, z prawdziw─ů rado┼Ťci─ů wita postanowienia Oddzia┼éu Che┼émskiego PTK, ┼╝ycz─ůc gor─ůco pomy┼Ťlnej realizacji zamierzonych pracÔÇŁ.

Reasumuj─ůc ÔÇô mimo postanowie┼ä, nie by┼éo ┼╝adnych dzia┼éa┼ä ze strony Che┼émskiego Oddzia┼éu PTK ani cz┼éonk├│w zarz─ůdu. Przedstawiane przeszkody w rozwoju i dzia┼éalno┼Ťci Oddzia┼éu: m. in. brak stabilizacji politycznej, ekonomicznej lub lokalowej, czy te┼╝ brak zaanga┼╝owania ze strony dzia┼éaczy-sympatyk├│w ÔÇô nie mia┼éo tu uzasadnienia. Poniewa┼╝ wiele organizacji w tym czasie rozwija┼éy do┼Ť─ç dobrze, organizowa┼éy wycieczki i tworzy┼éy ruch turystyczny w Che┼émie i okolicy. Nale┼╝y stwierdzi─ç, ┼╝e Che┼émski O. PTK, nie odegra┼é ┼╝adnej roli i nie mia┼é wp┼éywu na tworz─ůcy si─Ö w Che┼émie, ruch krajoznawczo-turystyczny okresu 1918-1939. Dziwi fakt, ┼╝e taka specjalistyczna plac├│wka historycznie uwarunkowana o walorach patriotyczno-wychowawczych, nie mia┼éa jasnej sytuacji organizacyjnej i nie spe┼énia┼éa swojej misji w dzia┼éaniu, i nie wytworzy┼éa w┼éasnej tradycji w Che┼émie.

Od 1931 r. na ┼éamach pism KOS Lubelskiego K. Janczykowski publikowa┼é swoje spostrze┼╝enia dydaktyczne z wychowania fizycznego i wycieczek jako system wychowawczy m┼éodzie┼╝y szkolnej. W 1933 r. wyda┼é szlak w─Ödr├│wkowy po powiecie che┼émskim ÔÇô by┼é to pierwszy przewodnik turystyczny o Che┼émie i powiecie. Szlak w─Ödr├│wkowy po powiecie che┼émskim, poprzedzony kr├│tk─ů monografi─ů powiatu ÔÇô zawar┼é w nim swoje spostrze┼╝enia naukowe oparte na do┼Ťwiadczeniach zdobytych na wycieczkach i w─Ödr├│wkach szkolnych prowadzonych od 1918 r. z m┼éodzie┼╝─ů szkoln─ů, informacje o miejscach noclegu miejscowo┼Ťci, w kt├│rych wypadaj─ů noclegi, zosta┼éy podane w rozdziale III przy omawianiu szczeg├│┼é├│w trasy. W miejscowo┼Ťciach tych nale┼╝y si─Ö zwraca─ç do kierownik├│w szk├│┼é, kt├│rzy mog─ů s┼éu┼╝y─ç w─Ödruj─ůcej m┼éodzie┼╝y noclegami w szkole, rad─ů, wskaz├│wkami i u┼éatwieniami w tym kierunku. Mog─ů tu przyj┼Ť─ç z pomoc─ů r├│wnie┼╝ w┼éa┼Ťciciele maj─ůtk├│w i folwark├│w oraz ksi─Ö┼╝a proboszczowie, kt├│rzy bardzo uprzejmie i przyjemnie odnosz─ů si─Ö do w─Ödruj─ůcej dziatwy szkolnej. M┼éodzie┼╝ szkolna w pierwszym rz─Ödzie powinna korzysta─ç z uprzejmo┼Ťci kierownik├│w szk├│┼é, aby zapozna─ç si─Ö z warunkami, w jakich uczy si─Ö dziatwa wiejska i miasteczkowa, co przedstawia du┼╝─ů warto┼Ť─ç z wychowawczego punktu widzenia. Wspomina┼é i wyr├│┼╝nia┼é Moraczewskiego z Czu┼éczyc znawc─Ö Che┼émszczyzny i s─Ödziego T. Kozerskiego ze Stawu┬á maj─ůcych wiele materia┼éu o charakterze regionalnym.

Prowadzi┼é w regionie badania, szuka┼é najdawniejszych ┼Ťlad├│w ┼╝ycia. Najcenniejszym jego nabytkiem-odkryciem wieloletniej pracy jako w─Ödrowca badacza-archeologa by┼é gr├│b neolityczny odkryty-(przypadkowo) w pa┼║dzierniku 1934 r. w Poniat├│wce pod Wojs┼éawicami 22km. od Che┼éma. By┼éo to odkrycie na miar─Ö ┼Ťwiatow─ů. W 1935 r. wyda┼é W┼Ťr├│d wzg├│rz kredowych, szkic naukowy geograficzno-krajoznawczy regionu che┼émskiego zawieraj─ůcy naukowe spostrze┼╝enia z zakresu etnografii archeologii, historii i krajoznawstwa. Swoje naukowe badania drukowa┼é te┼╝ w, ÔÇ×ZwierciadleÔÇŁ, ÔÇ×Kronice Nadbu┼╝a┼äskiejÔÇŁ, ÔÇ×Poznaj sw├│j krajÔÇŁ, ÔÇ×Orli LotÔÇŁ, ÔÇ×Przewodniku po Polsce.

Pages: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11